Làm thêm khi du học Anh được phép trong những điều kiện nhất định, và giới hạn cụ thể nằm ở giấy phép cư trú của bạn chứ không phải ở lời đồn. Vi phạm quy định có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình trạng visa.
Bài này trình bày nguyên tắc chung, các loại việc phổ biến, quyền lợi người lao động và cách cân bằng giữa học và làm. Chi tiết cụ thể luôn phải đối chiếu với giấy phép của bạn và gov.uk.
Tóm tắt nhanh
- Quyền làm việc phụ thuộc loại visa, bậc học và điều kiện ghi trên giấy phép.
- Thời gian làm trong kỳ học bị giới hạn; kỳ nghỉ chính thức có thể khác.
- Một số hình thức như làm tự do hay vài vị trí đặc thù thường không được phép.
- Người lao động có quyền được trả lương theo mức tối thiểu hiện hành và có hợp đồng rõ ràng.
- Làm thêm là phần hỗ trợ, không nên là nguồn chính để đóng học phí hay tiền nhà.
Mục lục
- Nguyên tắc chung cần nắm
- Các hình thức làm thêm thường gặp
- Quyền lợi của người lao động
- Giấy tờ và thủ tục cần có
- Cân bằng giữa học và làm
- Kỹ năng thu được và lưu ý cuối
- Câu hỏi thường gặp
Nguyên tắc chung cần nắm
Trước khi nhận bất kỳ công việc nào, hãy đọc phần điều kiện làm việc trên giấy phép điện tử và hướng dẫn của trường. Điều kiện này được cấp cùng với visa mà bạn nhận ở bước cuối của quy trình xin Student visa.
Giới hạn giờ làm
Thông thường, số giờ làm trong kỳ học có trần theo quy định và tuỳ bậc học. Trong kỳ nghỉ chính thức, mức giới hạn có thể khác. Căn cứ để biết bạn đang trong kỳ học hay kỳ nghỉ là lịch học chính thức của trường, không phải lịch cá nhân.
Những việc thường không được phép
Làm tự do, tự kinh doanh hoặc một số vị trí đặc thù thường bị hạn chế. Nếu không chắc một công việc có hợp lệ hay không, hãy hỏi bộ phận hỗ trợ sinh viên quốc tế trước khi đồng ý.
Các hình thức làm thêm thường gặp
| Loại việc | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|
| Trong khuôn viên trường | Gần nơi học, linh hoạt giờ | Số vị trí có hạn, nên đăng ký sớm |
| Dịch vụ, bán lẻ | Dễ tìm, cải thiện giao tiếp | Ca làm dễ trùng giờ học |
| Gia sư, hỗ trợ ngôn ngữ | Tận dụng thế mạnh | Hình thức phải hợp lệ |
| Thực tập có lương | Gắn với ngành học | Cần xem chương trình có cho phép |
Việc trong trường
Trợ lý thư viện, đại sứ sinh viên, trợ giảng hay hỗ trợ sự kiện là lựa chọn nhiều bạn ưu tiên vì thời gian di chuyển ít và hiểu lịch học của sinh viên.
Thực tập xen kẽ
Một số chương trình có năm thực tập là một phần của khoá học. Quy định về loại hình này có thể khác, vì thế cần xác nhận với trường trước khi đăng ký.
Quyền lợi của người lao động
Người làm công ở Anh có quyền được trả lương không thấp hơn mức tối thiểu hiện hành tương ứng độ tuổi, có hợp đồng hoặc văn bản thoả thuận điều khoản, và nhận bảng lương rõ ràng. Mức lương tối thiểu được điều chỉnh định kỳ, hãy tra số mới nhất trên trang chính phủ.
Khi bị trả thiếu hoặc ép làm quá giờ
Hãy giữ lại tin nhắn, bảng giờ làm và bảng lương, rồi hỏi bộ phận hỗ trợ sinh viên hoặc hội sinh viên. Đừng im lặng vì sợ ảnh hưởng, vì làm quá giờ cho phép còn có thể gây rắc rối visa cho chính bạn.
Giấy tờ và thủ tục cần có
- Mã số bảo hiểm quốc gia (National Insurance number) khi cần, tuỳ công việc.
- Giấy tờ chứng minh quyền làm việc theo yêu cầu của nhà tuyển dụng.
- Tài khoản ngân hàng tại Anh để nhận lương, xem thêm trong bài chuẩn bị sang Anh về nhà ở, y tế và đi lại.
- Hợp đồng hoặc thư mời làm việc; nên lưu bản sao.
Khai thuế và thu nhập
Thu nhập làm thêm có thể liên quan đến nghĩa vụ thuế tuỳ mức thu nhập và hoàn cảnh. Hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức hoặc hỏi bộ phận tư vấn của trường nếu bạn chưa chắc.
Cân bằng giữa học và làm
Chương trình ở Anh đòi hỏi nhiều giờ tự học. Nếu làm quá nhiều, bạn dễ tụt điểm, trễ hạn nộp bài hoặc kiệt sức.
- Xếp lịch làm việc dựa trên thời khoá biểu và các mốc nộp bài lớn.
- Ưu tiên công việc gần nhà để tiết kiệm thời gian di chuyển.
- Thử trong một học kỳ để đánh giá khả năng thích ứng trước khi tăng giờ.
- Tránh coi thu nhập làm thêm là nguồn duy nhất để đóng học phí hoặc tiền nhà.
Ví dụ tình huống minh hoạ
Một sinh viên nhận ca tối ở nhà hàng, đúng tuần có bài luận lớn. Kết quả là bài nộp vội và điểm thấp hơn kỳ vọng. Giải pháp là nói trước với quản lý về lịch thi, xin đổi ca và đánh dấu các mốc nộp bài ngay từ đầu kỳ. Tham khảo thêm bài chi phí du học Anh để tính ngân sách không phụ thuộc vào thu nhập làm thêm.
Kỹ năng thu được và lưu ý cuối
Công việc bán thời gian rèn giao tiếp, quản lý thời gian và hiểu văn hoá làm việc ở Anh, là điểm cộng khi viết CV. Dù vậy, lợi ích này chỉ thật khi bạn không đánh đổi kết quả học tập.
Việc làm trong kỳ nghỉ
Kỳ nghỉ hè hoặc lễ là lúc thuận lợi hơn nếu quy định cho phép làm nhiều giờ. Hãy xác nhận lịch nghỉ chính thức và điều kiện của giấy phép.
Quy định về làm việc có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra giấy phép cư trú và trang gov.uk trước khi nhận việc mới.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên quốc tế có được làm thêm ở Anh không?
Thường là được trong giới hạn nhất định, nhưng phụ thuộc loại visa, bậc học và điều kiện ghi trên giấy phép. Hãy đọc kỹ phần điều kiện làm việc và hỏi bộ phận hỗ trợ sinh viên quốc tế nếu chưa chắc.
Có được làm tự do hay kinh doanh riêng không?
Các hình thức làm tự do và tự kinh doanh thường bị hạn chế với người giữ visa sinh viên. Bạn cần xác nhận trực tiếp theo quy định hiện hành để tránh vi phạm điều kiện visa.
Nên làm bao nhiêu giờ một tuần?
Không có con số lý tưởng chung, nhưng nên thấp hơn mức trần cho phép nếu bạn cần thời gian tự học. Thử trong một học kỳ rồi điều chỉnh dựa trên kết quả học tập và sức khoẻ.
Cần làm gì khi nhà tuyển dụng không ký hợp đồng?
Hãy yêu cầu văn bản thoả thuận các điều khoản cơ bản, ghi lại giờ làm và lương. Nếu vẫn không được đáp ứng, hãy hỏi bộ phận hỗ trợ sinh viên hoặc hội sinh viên để được hướng dẫn.
Làm thêm có ảnh hưởng đến xin visa sau này không?
Có thể, nếu bạn vi phạm giới hạn giờ hoặc loại việc được phép. Hồ sơ cư trú tốt giúp ích khi bạn xin chuyển diện sau tốt nghiệp, vì vậy hãy tuân thủ điều kiện từ đầu.